بلاک چین (Blockchain) چیست، چگونه کار می‌کند و چه کاربردهایی دارد؟ این‌ها سوال‌هایی است که درباره این فناوری پرسیده می‌شوند و ممکن است درک آن برای افراد تازه‌کار و حتی برای حرفه‌ای‌ها خیلی ساده نباشد. با ما همراه باشید تا به تمام این سوالات به زبانی ساده پاسخ دهیم.

به زبانی ساده، بلاکچین نوعی سیستم ثبت اطلاعات می‌باشد. تفاوت آن با سیستم‌های دیگر در این می‌باشد که اطلاعات ذخیره‌شده روی این نوع سیستم، میان همه اعضای یک شبکه به اشتراک گذاشته می‌شود. با استفاده از رمزنگاری و توزیع داده‌ها، امکان هک، حذف و دستکاری اطلاعات ثبت‌شده، تقریباً از بین خواهد رفت.

برای درک بهتر بلاک چین به مثال زیر توجه کنید:

فردی در یک جمع ۱۰۰ نفری، برگه‌ای حاوی اطلاعات را بالا می‌گیرد و همه با تلفن همراه‌شان از آن برگه عکس می‌گیرند. حالا اگر فرد آن اطلاعات را نابود کند، یا تغییری در آن بدهد، دیگر برای آن جمع قابل پذیرش نیست، چون آن‌ها یک کپی از نسخه اصلی را دارند، مگر اینکه موبایل همه را بگیرد و آن را حذف کند.

این جمعی که از آن صحبت کردیم می‌تواند چندین میلیون نفر باشد که در بیت کوین و اتریوم و سایر ارزهای دیجیتال بلاک چینی شاهد آن هستیم و یا به صورت خصوصی برای یک گروه خاص استفاده شود.

بلاک چین‌ها می‌توانند به صورت خصوصی و برای اهداف خاص در یک نهاد یا سازمان مورد استفاده قرار بگیرند که به آن بلاک چین سازمانی (Enterprise blockchain) هم می‌گویند.

بلاک‌چین در بانک‌داری و اعتبارات

پرداخت‌های بین‌المللی

بلاک‌چین را باید یک دیتابیس اشتراک گذاشته‌شده بین تمام گره‌های شبکه توصیف کرد. این پایگاه داده‌ی اشتراکی از سازوکاری برخوردار است که با ترکیب شدن رمزنگاری، انجام هرگونه تقلب را غیرممکن می‌کند. همین قابلیت باعث می‌شود بانک‌ها فناوری بلاک‌چین را به‌عنوان جایگزینی خوب برای سیستم فعلی مورد استفاده به‌منظور جابجایی پول در گستره‌ی جهانی در نظر بگیرند.

بازار سرمایه

دیگر از کاربردهای بلاک‌چین، استفاده از این فناوری در بازار سرمایه است. البته باید به این نکته اشاره کرد که استفاده کردن از فناوری بلاک‌چین در بازار سرمایه کمی پیچیده‌تر از کاربرد این فناوری در انتقال پول است؛ از این‌رو جا افتادن و استفاده از بلاک‌چین در بازار سرمایه به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

بلاک‌ چین در تجارت و کسب‌و‌کار

بهداشت

اطلاعات بهداشتی هر فرد را می‌توان با استفاده از بلاک‌چین در یک بلوک ثبت کرد و به آن از طریق کلید خصوصی دسترسی داشت. مالک اطلاعات می‌تواند دیتای بلوک خود را با همان ساختار در اختیار هر گره عضو شبکه‌ی بلاک‌چین قرار دهد. همچنین می‌توان نسخه‌های تجویزشده توسط پزشکان را به‌عنوان بلوکی در شبکه‌ی بلاک‌چین ثبت کرد و آن را به‌عنوان گواهی بر صدور و تحویل به بیمار براساس پرونده‌ی پزشکی وی که بلوکی در شبکه است، برای بیمه ارسال کرد.

رسانه

رسانه‌ها استفاده از بلاک‌چین را برای ایجاد یک شبکه‌ی توزیع محتوا آغاز کرده‌اند. در ماه ژوئیه پلتفرمی با عنوان Decent رونمایی شد که درواقع یک شبکه‌ی توزیع محتوا مبتنی بر بلاک‌چین است. با استفاده از این شبکه که توسط Publiq توسعه یافته و وارد فاز اجرایی شده است، تولیدکنندگان محتوا می‌توانند محصول خود را در شبکه‌ی بلاک‌چین قرار دهند و حق الزحمه یا پول خود را به‌صورت آنی از سوی خریداران دریافت کنند. همچنین باید به کام‌کست اشاره کرد که با استفاده از شبکه‌ای مبتنی بر بلاک‌چین، امکان رزرو آگهی در شبکه‌های تلویزیونی و سایر محتوای خود را در اختیار به‌صورت قرار داده است.

انرژی

شبکه‌ی بلاک‌چین این قابلیت را در اختیار دارد که به‌عنوان یک زیرساخت برای مدیریت مصرف انرژی مورد استفاده قرار گیرد. با استفاده از بلاک‌چین می‌توان منابع انرژی را تعریف کرد و سپس برای هر کاربری اقدام به اندازه‌گیری و صدور فاکتور در کنار کنترل مصرف کرد. در کنار رویکرد نظارتی بر مصرف انرژی با استفاده از بلاک‌چین، کاربردهای دیگری نیز می‌توان تعریف کرد که شامل تعریف مالکیت، انتقال به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در کنار موارد دیگر است.

بلاک‌چین در امور دولتی

ثبت احوال

تمام کشور‌ها از وجود سیستم ثبت احوالی بهره می‌برند و شامل آن هستند که در آن اطلاعاتی نظیر تاریخ تولد، فوت، وضعیت تأهل و شماره‌ی شناسایی نگهداری می‌شود. هر روز به تعداد رکوردهای ثبت‌شده در این حوزه اضافه می‌شود و از این‌رو مدیریت اطلاعات روزبه‌روز چالش برانگیزتر از گذشته می‌شود و دقت بیشتری نیاز دارد. همان‌طور که می‌دانید، هنوز شماری از این اطلاعات در قالب اطلاعات ثبت‌شده روی کاغذ نگه‌داری می‌شود. با استفاده از بلاک‌چین می‌توان علاوه بر افزایش امنیت در نگه‌داری اطلاعات، سازمان‌دهی بهتری داشته باشیم و همچنین درصد خطا در سیستم را به حداقل رساند.

مالیات

بلاک‌چین ظرفیت و کارایی لازم را برای استفاده به‌عنوان زیرساختی برای محاسبه‌ی مالیات در اختیار دارد. با استفاده از فناوری بلاک‌چین می‌توان امور محاسبه‌ی مالیات را از طریق این فناوری انجام داد که یک فرایند سنگین است. همچنین استفاده از بلاک‌چین خطای انسانی را بسیار کاهش می‌دهد. از جمله‌ی مزایای دیگر استفاده از بلاک‌چین، بهره‌وری از نظر مصرف انرژی است و همچنین فضای ذخیره‌سازی برای اطلاعات بسیار بهبود پیدا می‌کند.

بلاک‌چین در فناوری

امنیت سایبری

بزرگ‌ترین فایده و مزیتی که بلاک‌چین معرفی کرده است، امنیت سایبری می‌باشد؛ پس چه بهتر که از این فناوری در تأمین امنیت سایبری استفاده بشود و از این‌رو خطاهای نقطه‌ای که کل سیستم را به خطر می‌اندازد نیز بسیار کاهش پیدا می‌کند. بلاک‌چین همچنین قادر می‌باشد که از رمزگذاری موسوم به End-to-End پشتیبانی کند و حریم خصوصی را به بهترین شکل ممکن تامین بکند.

اینترنت اشیاء

بلاک‌چین ظرفیت‌های لازم برای تغییر شماری از راهکارها در حوزه‌ی اینترنت اشیاء را در اختیار دارد که در ادامه به شماری از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • زنجیره‌ی تأمین محصول: نظارت بر محل قرار گرفتن محصولات عرضه‌شده و همچنین اطمینان از این نکته که این محصولات در شرایط ایده‌آل از نظر نگهداری به سر می‌برند، باعث شده است بلاک‌چین به یک فناوری ایده‌آل برای استفاده در این حوزه تبدیل بشود. اطلاعات دریافت‌شده از سوی حسگر‌ها برای ذخیره‌سازی و دسترسی توسط گره‌های مختلف شبکه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند.
  • خانه‌های هوشمند: خانه‌های هوشمند را باید یکی از اصلی‌ترین کاربردهای اینترنت اشیاء عنوان کرد. با استفاده از این مفهوم کاربران می‌توانند با انواع لوازم خانگی مورد استفاده از وضعیت آن‌ها به‌صورت آنی آگاه بشوند. برای مثال در صورتی که لباسشویی کار خود را به پایان رسانده باشد، کاربر از طریق اعلان‌ها از این موضوع آگاه می‌شود و درنتیجه بهره‌وری در سیستم افزایش پیدا می‌کند.

قدم اول در سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال (کریپتوکارنسی) خریدن این رمزارزها می‌باشد پس در این مقاله به زبان ساده توضیح داده می‌شود که چگونه رمزارزهای مثل بیتکوین را خریداری کرده و نگهداری کنید.

همان‌طور که می‌دانید، بیت کوین یا دیگر رمزارزها شکل فیزیکی ندارند و به صورت دیجیتالی وجود دارند. پس، به‌صورت کلی لازم نیست برای خرید هیچ یک از رمزارزها حضوری اقدام کنید، بلکه این کار اغلب به‌صورت آنلاین و از طریق اینترنت انجام می‌شود. همچنین، سؤالی که همیشه برای افراد تازه‌کار در این حوزه مطرح می‌شود این است که آیا باید حتماً برای خرید ارزرمزاها باید میلیون‌ها تومان پول خرج کنیم و یک واحد بیت کوین بخریم؟ جواب نه است، شما حتماً لازم نیست یک واحد کامل بیت کوین یا رمزارزی بخرید تا در این بازار سرمایه گذاری کنید. به عنوان مثال بیتکوین تا هشت واحد اعشار قابل تقسیم است و به‌عنوان مثال می‌توانید ۰.۰۰۱ از یک بیت کوین یا حتی به‌اندازه ۱۰۰ هزار تومان بیت کوین و یا هر رمزارز دیگری بخرید.

انواع روش خرید رمزارز

بهترین و امن‌ترین راهی که می‌توان یک رمزارز را خرید این است که آن را از یک وبسایت صرافی آنلاین بخرید که به آنها اکسچنج (Exchange) هم می‌گویند. البته این رمزارزها را می‌شود به روش‌های دیگری مانند گروه‌های تلگرامی یا واتس‌اپی و یا از افراد حقیقی که کار خرید و فروش را برای شما انجام می‌دهند هم خریداری کرد، اما امن‌ترین روش، مراجعه به یک وب‌سایت صرافی معتبری است که بتوان به آن اعتماد کرد. بنابراین بدلیل تراکنش‌های نیمه‌ناشناس بیتکوین و دیگر رمزارزها، خرید این ارزهای دیجیتال از طریق شبکه‌های اجتماعی و افرادی که شناخت کافی از آنها ندارید، ریسک بالایی دارد.
علاوه بر این انجام خرید و فروش در صرافی‌های آنلاین ایرانی کاری نسبتاً آسان بوده و میتوان از طریق کارت‌های بانکی معتبر مثل ملت، ملی، پاسارگارد، شهر و … این ارزها را خرید و فروش کرد.

اما اگر خارج از ایران زندگی می‌کنید میتوانید از طریق صرافی‌های خارجی معتبر مثل بایننس (Binance) بیتکوین یا دیگر رمزارزها را بخرید و نگهداری کنید.

خرید از صرافی‌های معتبر

برای خرید رمزارزها از یک صرافی فقط کافی است چند کار ساده زیر را انجام دهید:

  1. نصب کیف پول (والت) رمزارز مورد نظر
  2. پیدا کردن صرافی معتبر برای خرید و فروش کریپتوکارنسی مورد نظر
  3. طی کردن مراحل احراز هویت با مدارک شناسایی خود
  4. خرید رمزارز و دریافت آن در کیف پول ایجاد شده

نصب کیف پول (Wallet)

قبل از خرید رمزارز، باید بدانید که نیاز به جایی برای نگهداری رمزارز دارید. کیف پول یا همان والت رمزارز (Wallet) را می‌توانید مانند حساب بانکی خود در نظر بگیرید که از آن می‌توان برای دریافت، ارسال و ذخیره رمزارز خود استفاده کنید.

کیف پول‌ها انواع مختلفی دارند. کیف پول‌های نرم‌افزاری برای ارزهای دیجیتال اغلب رایگان هستند و به ‌راحتی قابل نصب بر روی کامپیوتر (مک، ویندوز) و حتی گوشی‌های تلفن همراه (اندروید و iOS) هستند. برخی از کیف پول‌ها هم تحت وب‌ هستند و با مرورگرهای اینترنتی (مثل کروم و فایرفاکس) می‌توان به آنها متصل شد. اما کیف پول‌های سخت‌افزاری که امنیت بیشتری هم دارند، به‌شکل فیزیکی موجود هستند و باید خریداری شوند.

برای شروع می‌توانید از نرم‌افزارهای اتمیک والت (Atomic Wallet) و یا تراست والت (Trust Wallet) استفاده کنید. به جز این دو کیف پول گفته شده، ده‌ها کیف پول دیگر هم وجود دارند که هرکدام معایب و مزایای خود را دارد.

فراموش نکنید که حتماً کیف پول‌ها و نرم‌افزارهای مربوطه را از منابع رسمی و معتبر دانلود کنید. نرم‌افزارهای دانلودشده از منابع غیررسمی می‌توانند حاوی بدافزار باشند و دارایی‌های شما را به ‌سرقت ببرند.

برای دریافت رمزارز، باید آدرس کیف پول رمزارز خود را در هنگام خرید ارائه بکنید. آدرس رمز دیجیتال یک رشته متنی مثل شماره حساب بانکی می‌باشد که در داخل کیف پول به شما نمایش داده می‌شود.

امنیت کیف پول خود را جدی بگیرید

در دنیای بیت کوین و رمزارزها شما خودتان مسئول نگهداری از دارایی‌هایتان هستید. به عبارتی شما بانک خود می‌باشید. تراکنش‌های بیتکوین و دیگر رمزارزها نیمه‌ناشناس و برگشت‌ناپذیرند و اگر به‌دلیل عدم رعایت اقدامات امنیتی از شما سرقت شود، پیگیری آن بسیار مشکل خواهد بود. همچنین اگر کیف پول شما حذف شود و از آن نسخه پشتیبان نداشته باشید و یا جایی آنرا ذخیره نکرده باشید، باید برای همیشه با رمزارزهای خود خداحافظی کنید.

پس، حتماً از کیف پول‌ خود نسخه پشتیبان یا همان بک‌آپ (Backup) بگیرید تا در صورت مفقودی رمز کیف پول یا خراب شدن دستگاهی که برنامه روی آن نصب است، بتوانید مبالغ خود را بازیابی کنید. معمولاً کیف پول‌ها برای بک‌آپ به شما یک مجموعه ۱۲ یا ۲۴ تایی از کلمات انگلیسی ارائه می‌دهند که باید آنها را در جایی امن یادداشت کنید. حتی اگر آنرا حفظ کنید برای همیشه دارایی‌های خود را در ذهن خواهید داشت. در صورت وقوع هرگونه مشکل، با آن کلمات می‌توانید به راحتی به دارایی‌های خود دسترسی پیدا کنید. همیشه نرم‌افزارهای خود را به‌روز نگه دارید و هرگز فایل‌ها یا لینک‌های مشکوک را باز نکنید زیرا ممکن باعث ویروسی شدن دستگاه یا نشر اطلاعات کیف پول شما شود. همچنین، قبل از ارسال ارز دیجیتال خود حتماً آدرس را چند بار چک کنید، چون برخی از بدافزارها در لحظه ارسال آدرس را تغییر می‌دهند تا شما ارز را برای هکر ارسال بکنید.

اگر می‌خواهید مبلغ بالایی را سرمایه‌گذاری بکنید، پیشنهاد ما خریدن یک کیف پول سخت‌افزاری می‌باشد. لجر (Ledger) و ترزور (Trezor) دو مورد از بهترین کیف پول‌های سخت‌افزاری در بازار هستند.

یافتن صرافی معتبر

پس از انتخاب و نصب کیف پول، باید یک فروشنده معتبر پیدا بکنید. شما می‌توانید هم از افراد حقیقی و هم از سایت‌هایی تحت عنوان «صرافی ارز دیجیتال» به‌صورت آنلاین رمزارز بخرید. با توجه به کلاهبرداری‌های زیاد در این حوزه، پیشنهاد ما این است که رمزارز مورد نظر خود را از صرافی‌های معتبر بخرید و در شبکه‌های اجتماعی با افرادی که نمی‌شناسید معامله نکنید.

خرید بیت کوین از صرافی‌های ایرانی

اگر ساکن ایران هستید، خرید مستقیم بیت کوین یا دیگر رمزارزها با ریال و کارت بانکی از طریق سایت‌های ایرانی یکی از بهترین گزینه‌های ممکن است. فقط کافیست کلمه «خرید بیت کوین» یا «خرید ارز دیجیتال» را در گوگل جستجو بکنید تا با تعداد زیادی وب‌سایت صرافی ایرانی مواجه شوید.

معمولاً وب‌سایت‌های صفحه اول گوگل همگی معتبر هستند و فقط در قیمت و کیفیت خدمات می‌توانند متفاوت باشند. مثلاً یک صرافی می‌تواند نسبت به سایرین نقدشوندگی بالاتری داشته یا از پشتیبانی بهتری برخوردار باشد. با این حال، به گوگل اتکا نکنید و حتماً قبل از ثبت‌نام در یک صرافی، از اعتبار آن مطمئن بشوید. بررسی آدرس، شماره تلفن و سابقه فعالیت از جمله مهمترین مواردی هستند که باید بررسی کنید.

خرید بیت کوین از صرافی خارجی

با کارت‌های اعتباری بین‌المللی (مانند مسترکارت و ویزا)، پی‌پل و … می‌توان از صرافی‌های خارجی هم رمزارز خریداری کرد. البته اگر ساکن ایران هستید، به‌دلیل تحریم‌ها امکان خرید مستقیم وجود ندارد و معمولاً باید از واسطه‌ها کمک بگیرید که هزینه تمام‌شده شما را افزایش می‌دهد.

کوین‌بیس (Coinbase)، بیت‌استمپ (Bitstamp) و بایننس (Binance) بزرگترین صرافی‌هایی هستند که شما می‌توانید با کارت اعتباری خود (ویزا و مسترکارت) از آنها بیت کوین یا رمزارز بخرید. چنجلی (Changelly.com) هم یکی دیگر از سایت‌های مطرحی است که امکان خرید بیت کوین با کارت اعتباری در آن وجود دارد.

تبدیل ارزهای دیجیتال دیگر و خرید فروش دیگر رمزارزها

اگر تتر یا ارز دیجیتال دیگری داشته باشید، می‌توانید در صرافی‌های بین‌المللی مثل بایننس آن را به بیت کوین تبدیل کنید. برای این روش هم اغلب اوقات مجبور هستید به صرافی‌های ایرانی مراجعه کنید تا تتر بخرید و سپس آن را به بیتکوین یا دیگر رمزارزها تبدیل کنید. این روش برای زمانی به‌کار شما می‌آید که هزینه تمام‌شده کمتری داشته باشد؛ یعنی اگر قرار باشد تتر بخرید و به بیت کوین تبدیل کنید، ارزان‌تر برای شما تمام شود. به این نکته توجه داشته باشید که صرافی‌های بین‌المللی به‌دلیل تحریم‌ها به کاربران ساکن ایران اجازه فعالیت نمی‌دهند و ریسک مسدود شدن حساب وجود دارد.

 احراز هویت با مدارک شناسایی

در اغلب صرافی‌های ارز دیجیتال، مخصوصاً صرافی‌های ایرانی، پس از ثبت‌نام باید با ارسال تصویر مدارک شناسایی خود، احراز هویت کنید. احراز هویت برای این انجام می‌شود که صرافی مطمئن بشود شما همان شخصی هستید که بیتکوین یا رمزارز را خریداری کرده‌اید. این کار برای جلوگیری از کلاهبرداری‌ و پولشویی احتمالی انجام می‌شود.

در اغلب صرافی‌های ایرانی باید تصویر مدارک شناسایی خود (مثل کارت ملی و کارت بانکی) را برای صرافی بفرستید تا حساب شما را تأیید کند. برخی از صرافی‌ها برای اطمینان بیشتر از شما درخواست عکس سلفی هم خواهند کرد.

در بیشتر صرافی‌های خارجی برای مبالغ پایین احراز هویت انجام نمی‌شود، اما در صورت مشکوک شدن احتمال درخوست احراز هویت برای شما وجود دارد. در این سایت‌ها معمولاً احراز هویت با پاسپورت انجام می‌شود و به‌دلیل تحریم‌ها، اغلب اوقات احراز هویت با پاسپورت ایرانی مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد.

نحوه انجام احراز هویت در سایتی که شما انتخاب می‌کنید، به صورت کامل توضیح داده شده.

انتقال پول به صرافی و خرید بیت کوین

در برخی از صرافی‌های ایرانی، خریداران و فروشندگان افراد حقیقی هستند و صرافی فقط نقش واسطه را در این میان بازی می‌کند و از هر سفارش اندکی کارمزد برای خدمات خود برمی‌دارد. در بعضی دیگر از صرافی‌ها، کاربران مستقیماً با خود صرافی معامله می‌کنند. پس از خرید رمزارز، بعضی از سایت‌ها رمزارز را روی کیف پول‌های موجود روی سایت ذخیره می‌کنند، اما برای امنیت بیشتر می‌توانید رمزارز خود را به کیف پول شخصی واریز کنید.